Retinol hayatımıza bir girdi, pir girdi. Kırışıklıkları azaltmasından cilt tonunu eşitlemesine kadar pek çok faydasıyla öne çıkan bu A vitamini türevi, bugün cilt bakım rutinlerinin en çok konuşulan içeriklerinden biri. Peki, retinol gerçekten herkesin kullanması gereken bir içerik mi? Hangi ciltlerde, nasıl ve ne sıklıkta kullanılmalı? Faydaları kadar yanlış kullanımının yaratabileceği sorunlarla da gündemde olan retinolü, uzman görüşleri eşliğinde mercek altına aldık.
Retinol Nedir, Neden Kullanılır?
Bir A vitamini türevi olan retinol, dermatolojide uzun yıllardır foto-yaşlanma belirtileri, akne ve lekelenme gibi cilt sorunlarına yönelik tedavilerde kullanılan aktif bileşenlerden biri. Cilt hücrelerinin yenilenme sürecini destekleyen retinol; ince çizgilerin görünümünü azaltmak, cilt tonunu eşitlemek, cilt dokusunu iyileştirmek ve gözeneklerin daha az belirgin görünmesini sağlamak amacıyla tercih ediliyor. Ancak bu etkileri her ciltte aynı sonucu vereceği anlamına gelmiyor. Kullanılan ürünün yoğunluğu uygulama sıklığı ve kişinin cilt yapısı, sonucu doğrudan etkiliyor. Yanlış ya da gereksiz kullanım ise ciltte tahrişe ve bariyer hasarına yol açabiliyor.
Retinol Kullanırken Cilt Bariyerinizi Bozmayın!
Retinolün yaşlanma karşıtı etkilerinin güçlü olduğunu belirten Dermatoloji Uzmanı Dr. Özlem Vayvada, bu güçlü bileşenin yanlış konsantrasyon, aşırı sıklıkta veya uyumsuz ürünlerle bir arada kullanılması sonucu cilt bariyerinin zarar görebileceği konusunda uyarıyor. Ciltte ortaya çıkan bu tahriş, retinol hasarı ya da retinol yanığı olarak da adlandırılıyor.
Dr. Vayvada, bu durumu şöyle açıklıyor:
“Retinol, cilt hücre döngüsünü hızlandırarak soyulma etkisi yaratır. Bu da cildi geçici olarak savunmasız hale getirir. Nem desteği ve güneşten koruma sağlanmadığı zaman bariyer hasarı oluşur ve cilt kızarır, yanar, pullanır.”
Tıbbi olarak retinoid dermatit olarak adlandırılan bu tablonun belirtileri arasında şunlar yer alıyor:
- Uygulama bölgesinde yoğun kızarıklık.
- Cildin üst tabakasında belirgin soyulma.
- Uygulama sonrasında veya günlük yaşamda yanma ve rahatsızlık hissi.
- Cildin dokunmaya ve daha önce sorun yaratmayan bakım ürünlerine karşı aşırı duyarlı hale gelmesi.
Retinol kullanımının ardından hafif kuruluk veya soyulma görülse de şiddetli kızarıklık, yanma ve hassasiyetin göz ardı edilmemesi gerekiyor. Böyle bir tabloda kullanıma ara vermek ve bir dermatoloji uzmanına danışmak önemli.
Retinol Kullanırken Bu 4 Kurala Dikkat!
1. Düşük konsantrasyonla ve kademeli başlayın.
Retinole yeni başlayanların ve hassas cilt yapısına sahip olanların düşük konsantrasyonlu ürünleri tercih etmesi öneriliyor. Başlangıçta haftada bir veya iki gece, bezelye büyüklüğünde bir miktar ürün tüm yüze uygulanabilir. Cilt ürünü tolere ettikçe kullanım sıklığı kademeli olarak artırılabilir. Ancak izlenecek yol, cildin verdiği tepkiye ve ürünün özelliklerine göre değişebilir.
2. Güneş korumasını ihmal etmeyin.
Retinol, cildi güneşe karşı aşırı hassas hale getirir. Bu nedenle retinol kullanılan dönemde, hava kapalı dahi olsa, gündüzleri mutlaka yüksek faktörlü geniş spektrumlu bir güneş koruyucu kullanılmalı ve gün içinde yenilenmeli.
3. Nem desteğini rutininizin bir parçası haline getirin.
Retinol kullanırken cildin nem dengesini korumak, kuruluk ve tahriş riskini azaltmaya yardımcı oluyor. Retinol kullandığınız gecelerin ertesi sabahı ve retinol kullanmadığınız diğer gecelerde, cildin bariyerini onarıcı ve yatıştırıcı içeriklere öncelik verilmeli. Ancak özellikle yağlı ciltlerde akne gelişimine neden olabileceği için nemlendirici kullanımı da çok abartılmamalı. Çok hassas cilde sahip olup retinol kullanmak isteyen kişiler ise nemlendiriciyi hem retinol öncesi hem de retinol sonrası uygulayarak, kuruluğu ve tahrişi ciddi oranda azaltabilir.
4. Güçlü aktifleri retinolle aynı rutinde kullanmayın.
AHA ve BHA gibi peeling etkili asitler, glicolic asit ve benzoil peroksit içeren ürünler retinol ile birlikte kullanıldığında cilt bariyerini bozarak, egzama benzeri reaksiyonlara neden olabilir. Özellikle retinole yeni başlayanların bu aktifleri aynı rutine eklemeden önce dermatoloji uzmanına danışması, gerekirse farklı günlerde kullanması daha güvenli bir yaklaşım olacaktır.
Retinolün Cilde Birçok Faydası Var Ama…
Dermatoloji Uzmanı Dr. Gürkan Yardımcı, retinolün farklı cilt sorunlarında kullanılabildiğini ancak ürün seçimi ve uygulama biçiminin önem taşıdığını vurguluyor:
“Kırışıklıkları azaltıyor, cilt tonunu düzeltiyor ve cildin yenilenmesini teşvik ediyor. Aynı zamanda akne tedavisinde de kullanılabilen retinolün cilde birçok faydası olsa da retinollü ürünleri kullanılırken dikkat edilmesi gereken çok şey var… Retinol derideki serbest radikalleri azaltıyor, hücreleri yeniliyor, kolajen sentezini artırıyor ve ince kırışıklıkları azaltarak derinin daha genç ve parlak görünmesini sağlıyor.
Sıklıkla yaşlanma karşıtı (anti-aging) amaçlı kullanılıyor, ayrıca akne (sivilce) tedavisinde, komedon (siyah nokta ve beyaz nokta) tedavisinde ve gözeneklerin sıkılaşması amacıyla da tercih ediliyor. Ancak doğru zamanda ve doğru şekilde kullanıldığında oldukça başarılı sonuçlar veren retinolün mutlaka bir hekim kontrolünde kullanılması gerekiyor. Hekim tavsiyesi olmadan kullanan kişilerde ciddi irritasyon, kızarıklık, kuruluk, yanma hissi başta olmak üzere çeşitli sorunlar sıklıkla görülebiliyor.”
Retinolün farklı formülasyonları ve konsantrasyonları bulunduğundan, her ürünün etkisi ve tahriş potansiyeli aynı değil. Bu nedenle ürün seçimini yalnızca sosyal medyadaki popülerliğine ya da çevreden alınan önerilere göre yapmak yerine, cildin gerçek ihtiyacını ve toleransını dikkate almak gerekiyor.
Kullanım Yaşı Cildin İhtiyacına Göre Değişebiliyor
Retinolün hangi yaşta kullanılmaya başlanacağı, kullanım amacına ve cildin ihtiyaçlarına göre değişiyor. Dr. Gürkan Yardımcı, yaşlanma karşıtı amaçla kullanımın 30’lu yaşlardan sonra başlanabileceğini; ancak ciltte lekelenme, pürüzlü doku, belirgin gözenekler veya erken yaşlarda başlayan ince kırışıklıklar varsa daha erken yaşlarda da kullanılabileceğini belirtiyor. Yardımcı; akne veya siyah nokta tedavisi amacıyla kullanılacaksa retinolün ergenlik yaşlarında dahi tercih edilebileceğinin altını çiziyor.
Retinole Başlamak İçin En Doğru Zaman Kış Ayları
Uzmanlar retinol ilk defa kullanılacaklara kış aylarının tercih edilmesini ve haftada 2-3 kez ile başlanmasını öneriliyor. Mümkünse en düşük konsantrasyonlarla başlamak, olası yan etkileri minimalize etmek ve hasta uyumunu artırmak için en doğru yaklaşım. Retinol ürünleri %0,025- %0,1 arasında değişen konsantrasyonlarda bulunuyor. Kişinin ürünü tolore edebilmesiyle orantılı olarak konsantrasyonlarda kademeli artışlar yapılabiliyor. Tedavinin ilk 2-6 haftasında ürünün uygulandığı yerlerde kızarıklık, kaşıntı ve yanma hissi, kuruma ve soyulma gibi belirtiler görülebiliyor ancak belirtilerin şiddetli olması ya da giderek artması halinde ürüne ara vermek ve bir uzmana danışmak gerekiyor.
Retinol Sonrası Cilt Güneşe Karşı Daha Duyarlı Oluyor
Retinol kullanımındaki bir diğer önemli nokta ise gece kullanılması gerektiği. Retinol cildin hassasiyetini artırdığı için güneşe karşı daha duyarlı hale getirebiliyor. Bu nedenle, retinol kullanırken güneş kremi kullanmak cildi UV ışınlarına karşı koruyor ve olası yan etkileri önlüyor. Mutlaka cilt tipine uygun ve en az 30 faktörlü (tercihen 50 faktörlü) bir güneş koruyucu krem kullanılması önemli.
Gül Hastalığı Olanlar Retinol Kullanırken Dikkatli Olmalı
Özellikle yağlı, karma ve akneye eğilimli ciltlerin tercih ettiğ retinol her cilt tipi için uygun olmayabilir. Hassas, kuru veya kızarıklığa eğilimli ciltlerde tahriş riski daha yüksek olabilir. Gül hastalığı (rozasea) olan kişilerin retinol kullanmadan önce dermatoloji uzmanına danışması özellikle önemli.
Bu kişilerde retinol, kızarıklığı ve hassasiyeti artırabileceğinden, kullanımın uygun olup olmadığı cildin durumuna göre değerlendirilmeli. Kullanılacaksa düşük yoğunlukta ve kontrollü bir başlangıç planlanmalı. Nemlendirme ve güneşten korunma da bakım rutininin olmazsa olmazı olmalı. Gebelik ve emzirme döneminde ise retinollü ürünlerin kullanımı önerilmiyor.
©mümkün dergi
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Yuka Ajans Yay. ve Org. Tic. Ltd. Şti.’ye aittir. Köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir kısmı kaynak gösterilmesi ve/veya habere aktif link verilmesi halinde dahi kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayınız.
