Romantik bir akşam yemeğinde karşı karşıya oturan bir çift düşünün. Mumlar yanıyor, göz teması derin, kimya muazzam. Çocukluk anıları, hayaller, korkular… Hatta eski sevgililer bile masaya yatırılıyor. Her şey konuşuluyor gibi görünüyor.

Kahveler geldiğinde partnerin biri hafifçe öne eğiliyor: “Aslında sana bir şey söylemek istiyorum. Bu ay biraz sıkıntılıyım finansal olarak. Ev tamirinden dolayı bütçe alt üst oldu.”

Karşısındaki başını sallıyor. “Anlıyorum,” diyor. Ama içinden bir ses fısıldıyor: “Sen de söylesene. Kredi kartı limitini aştığını söylesene.” Söyleyemiyor.

Türkiye’de Sessiz Kalan Gerçek: Ekonomi Konuşuluyor, Cüzdanlar Değil

Paradoksal bir durum yaşıyoruz. 2024 yılında Türkiye’de 187.343 çift boşandı; bu rakam bir önceki yıla göre %8 artış demek. Boşanmaların %33,7’si evliliğin ilk 5 yılında gerçekleşiyor (bu detayın başka boyutları da var tabii). Ve işte en çarpıcı nokta: Boşanmaların %88,6’sının nedeni “geçimsizlik” olarak kayıtlara geçiyor.

Geçimsizlik nedir peki? Araştırmalar bize gösteriyor ki, çiftlerin boşanma davalarına götüren asıl sorunlar: iletişimsizlik, çatışma çözümlemede başarısızlık ve finansal stres. Evet, para! Ancak mahkeme kayıtlarında bu ayrıca belirtilmiyor. “Geçimsizlik” şemsiyesinin altına gizleniyor. Türkiye’de herkes ekonomik krizi konuşuyor. Enflasyon, kredi kartı borçları, artan maliyetler… Sosyal medyada, kahve sohbetlerinde, haberlerde hep ekonomi var. Ancak çiftler, evlerinin içinde, kendi cüzdanları hakkında sessiz kalıyor.

Para Yönetimi Becerisi Düşük Olması, Boşanma İhtimalini İki Kat Artırıyor

Araştırmalar dikkat çekici bir bulguya daha işaret etmiş: Ebeveynleri boşanmış olan çiftlerin “para yönetimi becerilerinin düşük olması”, boşanma ile karşılaşma ihtimalini iki kat daha fazla artırıyor. Aynı araştırma, evliliklerde finansal sorumlulukların açıkça konuşulmamasının ve eşler arasında finansal şeffaflık eksikliğinin ilişki kalitesini ciddi şekilde düşürdüğünü gösteriyor.

İlginç değil mi? Aslında değil!

Paranın Psikolojik Anatomisi

Parayı sadece matematiksel bir veri olarak görme eğilimindeyiz. Oysa para, bilinçaltımızda hayatta kalma, değer görme ve güç ile kodlanmış çok katmanlı bir enerji taşıyor. İlişkide parayı konuşamamak, aslında “güçsüzlüğümü görmenden korkuyorum” demenin dolaylı bir ifadesi.

Özellikle kadınlar açısından baktığımızda, durum daha da karmaşık bana göre. Bazen sorun çıkarmayan, uyumlu ya da kendi ayakları üzerinde duran imajını korumak adına, finansal endişeler partner ile paylaşılmıyor. Ya da tam tersi bir dinamik işliyor; partnerin finansal kararlarına karışmak özgürlük ihlali olarak algılandığı için, ortak bir gelecek inşasında sessiz kalınıyor. Bir kısım ise kodlarımızda olan “Para Erkekten Gelir” izi ile erkeği bankamatik olarak tanımlama yaklaşımında, bu da erkeği boğuyor. Oysa gerçek şu: Finansal şeffaflık romantizmi öldürmez. Aksine, onu yetişkin, köklü ve sarsılmaz bir bağa dönüştürme potansiyeli taşır.

Yeni Nesil İlişki Dili

“Clear-Coding” (Net Kodlama) kavramını hem duygusal hem de finansal netlik bağlamında kullanmayı anlamlı buluyorum. Bir ilişkide parayı konuşabilmek, karşı tarafa şu mesajı veriyor: “Ben seninle sadece bugünü değil, geleceği de inşa etmek istiyorum. Ve bu inşaatta hiçbir gizli oda bırakmıyorum.”

Bu yaklaşım, birbirinizin banka şifrelerini bilmek ya da her harcamanın hesabını sormak anlamına gelmiyor tabii. Bunun yerine:

• Gelecek kaygılarını açıkça paylaşabilme cesareti,
• Parayla ilgili çocukluktan getirilen inanç kalıplarını (kıtlık bilinci veya aşırı harcama dürtüsü) fark etme ve konuşma becerisi,
• Bireysel hedefleri yargılanmadan masaya koyabilme özgürlüğü anlamına geliyor.

Uygulama: Para ve Hayaller Diyalogu

Eğer bu satırları okurken içinizde hafif bir kasılma hissediyorsanız, doğru yerdesiniz. Bu, dönüşümün başladığı noktadır. Hazır Aşk ayını da yaşıyorkenrüzgârı arkanıza alabilirsiniz.

Partnerinizle bir “Para ve Hayaller Randevusu” oluşturun. Ancak bu randevuda faturaları değil, hisleri konuşun. Bu diyaloğu başlatacak bazı sorular:

• Para senin için ne ifade ediyor? Özgürlük mü, güvenlik mi, statü mü, yoksa başka bir şey mi?
• Ailenin parayla ilişkisi nasıldı ve bu dinamik bizim ilişkimizi nasıl etkiliyor?
• Birlikteyken kendimizi daha “varlıklı” hissetmek için -sadece maddi değil, manevi olarak da- ne yapabiliriz?

Düşünün ki o akşam yemeğindeki çift eve döndükten sonra bu cesareti gösterdi. “Aslında ben de sana bir şey söylemek istiyorum,” dedi. “Kredi kartı limitimi aştım bu ay.”

Karşısındaki yargılamadan, gülümser bir tonda: “Biliyorsun, ikimiz de geçiyoruz böyle dönemlerden. Belki artık birlikte bir planlama yapmalıyız. Böyle sürprizler olmasın.” İşte o an, gerçek yakınlık başlamaz mı sizce de? Bedenlerin çıplaklığı yakınlık getirir. Ama ruhların ve cüzdanların şeffaflığı “bağlılık” getirir. Gerçek aşk, o şeffaflığın içinde, birbirinin kusurlarını ve borçlarını değil; birbirinin potansiyelini görenlerin işidir. Türkiye’de her 3 çiftten biri evliliğin ilk 5 yılında boşanıyor. Belki de sorun, sevgi eksikliği değil; finansal şeffaflık ve iletişim eksikliğidir.

Peki, cüzdanınızdaki sırları, kalbinizdeki sevgiyle şifalandırmaya hazır mısınız?

©mümkün dergi

Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Yuka Ajans Yay. ve Org. Tic. Ltd. Şti.’ye aittir. Köşe yazısı/haberin tamamı ya da bir kısmı kaynak gösterilmesi ve/veya habere aktif link verilmesi halinde dahi kesinlikle kullanılamaz.
Ayrıntılar için lütfen tıklayınız.