Felsefe

Duygudaşlığı felsefeye katan düşünür: Scheler

Kurucusu kabul edildiği felsefi antropolojinin yanı sıra fenomenler ve etik konularında yaptığı çalışmalarla tanınan Max Scheler toplum felsefecisi ve bilgi toplum bilimcisidir. Bir toplumu kuran “değerler” kavramının başta dinsel, kişisel, toplumsal, bitimsel, tarihsel yönleri olmak üzere, her birine gereken önemi verecek biçimde ele alınması gerektiğini savunan Scheler hemen hemen felsefesinin tamamında geleneksel filozofların çoğunlukla göz […]

HEMEN OKU
Felsefe

Önlem almak da bir ibadettir

Kartalkaya’da bir otelde çıkan ve 80’e yakın kişinin hayatını kaybettiği elim yangın, hepimizin yüreğini dağladı. Bu olay, sadece kaybettiğimiz canları değil aynı zamanda insan olarak sorumluluklarımızı ve hayata bakışımızı da derinden sorgulamamıza vesile oldu. Tasavvufun kadim öğretileri ışığında bu tür olayları kader, kaza ve sabır kavramları üzerinden incelemek hem bireysel hem de toplumsal dersler çıkarmamıza […]

HEMEN OKU
Felsefe

Bir ben vardır benden içeri

Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed, “Nefsini bilen Rabbini bilir” hadisiyle insana, kendine dönük derin bir yolculuğun kapısını aralar. Bu söz, her birimizin içinde saklı olan İlahi hakikate işaret eder. Ancak burada bahsedilen “nefis,” insanın kötülüğü emreden Emmare nefsi değil, onun ötesindeki özdür. Bu öz, marifet yolculuğu boyunca çeşitli mertebelerden geçerek Rabbini tanıma potansiyeline ulaşır. İçimizdeki Beş […]

HEMEN OKU
Felsefe

Bergson’un hayat hamlesi ve yaratıcı evrimi

20. yy.’ın ilk yarısının en etkili düşünürlerinden birisi olan Fransız düşünür Henri Bergson, filozof yönü olduğu kadar sanatçı yönüyle de öne çıkan bir figürdür. Hayatın içindeki birçok konuyla ilgili oldukça çarpıcı fikirleri olan Bergson’un eserlerini gayet kısa, akıcı ve aynı zamanda bol nüktelerle süslenmiş bir üslupla kaleme alınmıştır. Bergson’un ifadeleri diğer düşünürlere nispetle daha anlaşılır, […]

HEMEN OKU
Felsefe

Ken Wilber’in her şeyin bağlantılı olduğu holon ve holarşi dünyası

Ken Wilber, modern çağın en etkili düşünürlerinden biri olarak kabul edilir ve özellikle “bütünsel yaklaşım” veya “entegral teori” olarak bilinen kapsamlı felsefi sistemiyle tanınır. Bu sistem, insan deneyimlerinin ve bilginin farklı boyutlarını bir araya getirme amacı güder. Wilber’in düşünceleri, sadece felsefe alanında değil, psikoloji, sosyoloji ve maneviyat gibi farklı disiplinlerde de yankı bulmuştur. Bu teorinin […]

HEMEN OKU
Felsefe

Kendine yabancılaşan insanı neyin beklediğini bağıran bir ağız: Nietzsche

Bir Alman olan Friedrich Nietzsche, kültür eleştirmeni ve aynı bir zamanda filozoftur. Bildiğimiz anlamdaki diğer düşünürlere göre kuramsal ya da analitik bir felsefesi olduğunu söyleyemeyeceğimiz Nietzsche kendi felsefesinde iyilik, kötülük, dinin modern toplumdaki yeri ve “üst insan” gibi konuları ele almıştır. Friedrich Nietzsche’nin hakikat, ahlak dil, estetik kültürel teori, tarih, nihilizm, güç, bilinç ve varoluşun […]

HEMEN OKU
Felsefe Mümkünat

La Tahzen

İsmail, istediği hiçbir şeye erişememiştir. Âşık olup karşılık bulamamış, hayalindeki mesleği yapamamıştır. Zanaatkâr olmak istemiş ama babası onu zorla köyün ağasının seyisi yapmıştır. İsmail’in âşık olduğu kız da çalıştığı çiftlikteki baş kâhyanın kızıdır. Kendine güvenmeyen biridir. Tek istediği huzuru bulmaktır ama bunu nasıl yapacağını bilemez. Bir akşamüstü çiftlikten bir at kaçar. İsmail, atı yakalamak için […]

HEMEN OKU
Felsefe

Karl Marx’ın düşleri: Bir ütopya mı, yoksa gerçekçi bir gelecek mi?

Komünizm olarak bilinen ideolojinin kuramsal kurucusu olan Alman filozof Karl Marx hem iyi bir ekonomist hem de filozoftur.  Dünyadaki adaletsizliklere gelir dağılımının eşitliksiz olarak pay edilmesinin sebep olduğuna inanan bu idealist Alman, kendinden önce gelen birçok filozofun sadece dünyayı yorumlamanın peşine düştüğünü oysa onun amacının onu değiştirmek olduğunu vurgulayarak işe başlar. Yaşadıkları dönemde Genç Hegelciler […]

HEMEN OKU
Felsefe

Yaşlı doğan bir filozof: Kierkegaard

Felsefe tarihinin bana göre en özgün karakterlerinden birisi olan Danimarkalı filozof Søren Kierkegaard daha soyadından başlayarak (Kierkegaard mezarlık anlamına gelmektedir.) gerçekten ilginç bir yazgının sahibidir. Tüm hayatını, insanın karar verebilme yetilerinin neler olduğunu/olabileceğini, seçimin ne anlama geldiğini düşünerek geçiren Kierkegaard nedendir bilinmez kendi ismiyle çok az eser yayınlamıştır.  Varlıklı bir ailenin hayatta kalan tek çocuğu […]

HEMEN OKU
Felsefe Mümkünat

Nefs mertebelerinin yolculuğu

Tasavvufta “Nefsini bilen Rabbini bilir” sözü, kişinin kendini tanımasının Allah’ı tanımanın anahtarı olduğunu ifade eder. Nefs, insanın ruhsal dünyasındaki arzular, hevesler ve dünyevi isteklerdir. Bu nedenle, nefsin terbiyesi ve arındırılması, kişinin manevi yolculuğunda çok önemli bir yer tutar. Nefs yedi farklı mertebeden geçerek ilahi hakikate ulaşır. İnsan, kendi iç yolculuğunda nefsinin mertebelerini geçtikçe, Rabbini daha […]

HEMEN OKU